با توجه به تأکيد رئيس سازمان، مبني بر مهيا نمودن فضاي مشارکت براي جوانان در عرصه سفرهاي زيارتي، از تعدادي از عوامل کاروان که سن آن ها کمتر از 30 سال بوده، دعوت به عمل آمده و اقدامات ذيل، صورت پذيرفته است:

دفتر مشاورين سازمان حج و زيارت، با اهميت قائل شدن براي همياري جوانان در تصميم سازي هاي اجرايي، از نظرات و پيشنهادهاي اين عزيزان استقبال مي نمايد.

در اين خصوص، به طور مثال، مي توان به فعاليت هاي انجام گرفته زير، در حوزه مشاوران جوان اشاره نمود.

* سفر مشاور ارشد سازمان به مشهد مقدس در ماه گذشته 
 
جلسه در تاريخ 04/05/88 با حضور مشاور ارشد رياست سازمان با مشاورين جوان خراسان رضوي در محل كار مدير حج و زيارت بمنظور بررسي اقدامات انجام شده در دوماه گذشته و برنامه‌هاي آينده مشاورين جوان بمدت دوساعت تشكيل گرديد.

اهم اقدامات مشاورين جوان در استان:

1- تشكيل كارگروه نظارتي طبق نقطه نظرات مدير حج و زيارت استان

2-  بررسي چگونگي ارائه خدمات به زائرين عتبات از مشهد تا شلمچه

3-   هشت جلسه برگزار شده مشاورين جوان استان

برنامه‌هاي آينده :

1-  بررسي كتابهاي قدم به قدم با مديران عمره و تمتع و ارائه نقطه نظرات تكميلي.

2- هشت نفر عضو اصلي مشاورين جوان هر كدام مسئوليت يك حوزه كاري مانند تمتع، سوريه، عراق، عمره، فرهنگي، اجرايي و آموزشي را بعهده بگيرند و از بين عوامل كارونها در استان خراسان و آشنا به اين حوزه‌هاي كاري حداقل پنج نفر را بعنوان همكار خود انتخاب نمايند.

3- تشكيل كميته نظارت بر كارهاي آموزشي استان (آموزش سال اولي ها و بازآموزي).

4-  مسجد محور شدن امور زيارتي.

5- تكريم مستقبلين و بدرقه كنندگان طبق دستورالعمل‌ موجود در سايت مشاورين.

6- بررسي و ارائه نقطه نظرات پيرامون محصولات ارائه شده براي عمره و تمتع.

7- شناسايي و ارتباط ‌گيري با زائرين فرهيخته عمره و تمتع جهت استفاده از نقطه نظرات، پيشنهادات و انتقادات آنها قبل و بعد از سفر

8- چگونگي  اطلاع‌رساني در خصوص ارائه محصولات فرهنگي براي زائرين عمره و تمتع سال 1389

9- ارائه نقطه نظرات پيرامون سايت اطلاع‌رساني سازمان

10- ارائه نقطه نظرات پيرامون مطالب سفر عمره با توجه به سفر مشاورين جوان بعنوان مدير و معاون راهنما

11- ارتباط با پيش كسوتان حج و زيارت و دعوت از آنها در جلسات بطور نوبه‌اي بمنظور اخذ نظر و انتقال تجربيات .

در پايان مقرر گرديد محورهاي فوق در دستور كار مشاورين جوان استان قرار گيرد.
 

"جلسه مردادماه مشاوران جوان استان تهران"

طي دو جلسه برگزار شده در مرداد ماه سال جاري توسط مشاورين جوان استان تهران، کارگروه هاو شرح وظايف آنها به شرح زير تعيين گرديد.

در اولين جلسه  مذكور بمنظور مشخص شدن اعضاي كارگروه هاي فرعي تشكيل و مقرر گرديد كارگروه هاي اجرايي، فرهنگي و آموزشي در حوزه هاي سوريه، عتبات عاليات عراق، عمره و تمتع به شرح جدول ذيل فعاليت هاي خود را ادامه دهند:

هيات رئيسه   سوريه (طاهري)

  عتبات عاليات (فراهاني)

 عمره (فارسي)  تمتع (حمزه اي)
 
 اجرايي (مقدسيان)

  قرني  کار جوي/اسماعيلي

  بامداد/قدياني/ذوالفقار  صالحي/توکلي

 فرهنگي (قرني)

  نجم الساداتي

  حبيبي/شکوري  رجبي/اثباتي  رجبي/اثباتي/قدياني
 
 آموزش (اميري)

  اردستاني  ابراهيمي  فرزانه  مقدسيان/فراهاني

سپس جلسه با مشخص نمودن اعضاي هيئت رئيسه ادامه يافت و مقرر گرديد آقايان حمزه‌اي، اردستاني، اميري، مقدسيان، قرني، فرزانه و شكوري به عنوان اعضاي هيئت رئيسه مشخص گرديدند. در اين خصوص آقاي حمزه اي به عنوان مسئول جلسات، اردستاني دبير جلسات، فرزانه منشي و طاهري وكارجوي به عنوان كارپرداز تعيين گرديدند.

در دومين جلسه مذكور بمنظور مشخص شدن وظايف كارگروه هاي فرعي تشكيل و مقرر گرديد كارگروه هاي اجرايي، فرهنگي و آموزشي در حوزه هاي سوريه، عتبات عاليات عراق، عمره و تمتع آغاز به كار نموده و جلسات منظم داخلي خود را تشكيل داده و نتايج بدست آمده به صورت ماهيانه در جلسه كلي اعلام فرمايند.

در ادامه افراد ذيل بمنظور پيگيري امور معرفي شدند:

1-    آقاي سيد حسام الدين نجم الساداتي (حوزه مربوط به اطلاع رساني)

2-    آقاي محمد هادي توكلي اول (حوزه مسكن)

3-    آقاي بهنام شكوري (حوزه ارزشيابي عملكرد كارگزاران)

4-    آقاي محمد مقدسيان (حوزه حمل و نقل، فرودگاه و ...)

5-    آقاي محمدرضا اثباتي (حوزه رايانه)

مقرر گرديد، بمنظور پيگيري موارد مربوط به استانهاي ذيل در خصوص هر استان يك نفر به عنوان رابط معرفي گردد تا هماهنگي لازم را با نماينده استانها بعمل آورد:

o    استان تهران

o    استان اصفهان

o    استان مازندران

o    استان خوزستان

o    استان فارس

o    استان آذربايجان شرقي

o    استان خراسان رضوي
 
مقرر گرديد، گزارش آقايان فرزانه، مقدسيان، ابراهيمي و توكلي در خصوص درآمد دفاتر خدمات زيارتي، جلسه آينده جهت بحث و بررسي ارائه گردد.

همچنين توسط آقاي موسوي فر اعلام گرديد كه اعضاء نسبت به ارائه نظرات و پيشنهادات اصلاحي در خصوص سايت سازمان اقدام نمايند.

مقرر گرديد، اعضاي گروه ضمن مطالعه كتاب "قدم به قدم با مديران عمره" نظرات خود را در جلسه آينده اعلام فرمايند.

مقرر گرديد، جلسه آينده برنامه مرتبط با مانور عمليات حج كه جهت عوامل سال اولي تدارك ديده شده بود، اعلام گردد.

مقرر گرديد، در جلسه آينده زمان برگزاري جلسات داخلي هريك از كارگروه‌ها مشخص گردد.

** سفر مشاور ارشد سازمان به اصفهان در ارديبهشت 88

گزارش سفر مشاور ارشد رياست سازمان حج وزيارت به استان  اصفهان  چهارشنبه 21/12/87

نشست تخصصي با تعدادي از مديران عتبات مقدسه وكارگروه عتبات

ديدار با  جوانان زير 30 سال حاضر در حج 87 استان اصفهان

جلسه   با کارگزاران ، مديران ومعاونين راهنماي عمره سال 88:

نشست با كميته رابطين فرهنگي

نشست با مديران دفاتر ومديران راهنماي فعال فرهنگي   استان اصفهان در عمره 87

نشست تخصصي با تعدادي از مديران عتبات مقدسه وكارگروه عتبات

تعريف استاندارها در سفر عتبات واقدام بر اساس آن

موضوع نابساماني در عراق وخرد جمعي براي رفع مشكلات سفر هاي زيارتي

اهميت موضوع فرهنگي در سفر عتبات ونهادينه كردن آن

توانائي شاخص استان اصفهان در مقوله هاي فرهنگي واجرائي وبكارگيري آن در اجراي عمليات عتبات عاليات وعمره

تدوين برنامه ها در دوبخش داخلي تامرز وداخل عراق

توجيه مديران راهنما در خصوص برنامه

مديران ثابت عراق ومشكلات عدم حضور آنها

عدم تحويل كتاب سبز وقرمز توسط شمسا به دفاتر زيارتي

عدم ارائه گزارش سفر عتبات عالات توسيط مديرا ن

عدم ارزشيابي صحيح از عملكرد مديران

تغيير در ساعات ورود كاروانه به هتلها توسط شمسا

پيگيري تشكيل جلسه اي جهت مديران عتبات

گزارش سفر ها الكترونيكي شود

تعيين يك نفر در استان جهت احقاق حقوق زائرين در مسائل مختلف

اطلاع از مفاد قراردادهاي في مابين شمسا وطرف عراقي توسط مديران راهنما

تهيه نقشه كربلا ونجف جهت مديران راهنما

باز آموزي علمي واصولي مديران صورت پذيرد نه رفع تكليفي

كارگروه عتبات مرتبا جلسات خود را برگزار نمايد

ارائه الگوي هاي فرهنگي براي سفر عتبات

بررسي علت عدم حضور مديران وروحانيون قوي در عتبات

برگزاري جلسات پزشكي جهت مديران عتبات واطلاع از بيماريهاي شايع در عراق

تحويل بروشورهاي پزشكي توسط شمسا

ديدار با  جوانان زير 30 سال حاضر در حج 87 استان اصفهان

فلسفه وهدف از تشكيل ومعرفي مشاورين جوان سازمان.

تشکيل گروه مشاورين جوان حج وزيارت استان اصفهان  .

موضوع انتخاب مديران آينده از بين همين عوامل

توجه بيشتر به عوامل زير 30سال

انتخاب مسئول ودبير كارگروه مشاورين جوان استان اصفهان

تشكيل جلسات مرتب

انتخاب وتشكيل كميته هاي مختلف مشاورين جوان

انتخاب مشاورين جوان جهت حضور در جلسات آموزشي

آسيب شناسي حج 87 در موضوعات  اجرائي  فرهنگي وآموزشي

ارائه طرح هاي جديد آموزشي

پيشنهاد برنامه هاي تاثير گذار براي زائر

استفاده از وجود زائرين جوان در طرح تكريم زائر

شرکت مشاورين جوان در همايشهاي زائرين در سراسر استان

نقادي منطقي و منصفانه فرايند عمليات سازمان در زمينه هاي مختلف
 
*** سفر مشاور ارشد سازمان به استان مازندران  در ارديبهشت 88

گزارش سفر مشاور ارشد به همراه مشاور جوان رياست سازمان حج وزيارت به استان مازندران

1- ديدار با  جوانان زير 30 سال حجي در باشگاه فرهنگيان استان مازندران:

معرفي مشاورين جوان سازمان.

تشکيل گروه مشاورين جوان حج وزيارت مازندران .

تشکيل کار گروههاي مختلف منجمله تغذيه وتدارکات، مسکن ، حمل ونقل ،فرهنگي  و آموزشي و... با حضور جوانان در ابعاد حج عمره ، عتبات وسوريه.

استفاده از وجود زائرين جوان در بدرقه واستقبال زائرين.

شرکت مشاورين جوان در همايشهاي زائرين در سراسر استان.

نقد منصفانه فرايند عمليات سازمان در ابعاد مختلف.

تشکيل گروه مشاور امور بانوان در حج وزيارت استان .

در پايان مقاله اي از حامد صادقي، ساکن مشهد مقدس؛ نوشته شده در فروردين ماه امسال، در اين رابطه تقديم حضور علاقه مندان مي شود.

"ورود جوانان به عرصه هاي مديريتي" 
 
کليات  چند راهکار پيشنهادي ورود جوانان در عرصه هاي مديريتي کاروانهاي زيارتي و حج

•    مقدمه ، ضرورت:

جوانان با برخورداري ازاستعداد و نيروي مختص به اين دوران و هم چنين انگيزه هاي عظيم نوراني ، همواره منشاء برکات ارزشمندي در مديريت ، نوآوري و توسعه کشور عزيزمان بوده اند.

جواناني که درخت تناور و پر ثمر امروز جمهوري اسلامي ايران حاصل مجاهدتها و تلاش هاي آنان است. جواناني که با اخلاصي مثال زدني و با جديت و پشتکار فراوان موانع را از راه برداشتند و گره هاي کور را گشودند تا تحريم ها و جنگها نتواند خللي در دژ مستحکم انقلاب اسلامي ايران پديد آورد.

تاکيد امام راحل عظيم الشان(ره) و مقام معظم رهبري مبني بر ميدان دادن هرچه بيشتر به نيروي عظيم جوانان ، ضرورت توجه هرچه بيشتر به اين مهم را مي نماياند.

پيشنهادهايي که در ذيل خواهد آمد ضمن توجه ويژه به تربيت مديران کارآمد جوان جهت سفرهاي زيارتي و حج ، نگاه موثري به مقوله مهندسي فرهنگي حج و زيارت از منظر نيروي انساني دارد.

•    الف) طرح استفاده از خدمه هاي جوان سال اولي حج تمتع در مديريت کاروان هاي عتبات:

مقدمه:

با توجه به اين که حج تمتع در ميان ديگر ماموريت هاي سازمان حج و زيارت از تنوع عملياتي بيشتري در حوزه هاي اجرا، آموزش و مسايل فرهنگي برخوردار است و خود يک دوره فشرده و موثر آموزشي به حساب مي آيد؛ بالطبع نيروي انساني اجرايي آن نيز پس از پايان موسم ، داراي تجربه فراوان و نگرش مديريتي خاص مقوله زيارت خواهند شد. لذا خادمان حج در صورت طي دوره هاي آموزشي تئوري و عملي تکميلي مي توانند جزء بهترين گزينه ها براي تصدي مديريت در سفرهاي زيارتي باشند که البته اين موضوع همواره مدنظر سياست گذاران کلان اين امر بوده است.

طرح پيش رو سعي دارد با با شناسايي استعدادهاي مديريتي در بين نسل جوان از طريق تسهيل حضور خدمه هاي جوان سال اولي حج تمتع در مديريت کاروان هاي عتبات ، ميانگين سني مديران اين عرصه را کاهش دهد و نيز زمينه هاي تحول در عمر مفيد مديريت مديران عتبات به وجود آورد. 

تعريف: اعزام سال اولي هاي حج تمتع سال هاي 85 ، 86 و 87 که زير سي سال سن دارند به عنوان معاون آموزشي عتبات عاليات.

فرد پس از حضور در اين سفر زيارتي به عنوان معاون آموزشي توسط مدير و روحاني کاروان مزبور ارزشيابي مي گردد و در صورت کسب حداقل امتياز لازم و پس از گذراندن دوره آموزشي تئوري مي تواند به عنوان مدير عتبات اعزام شود.

•    هزينه سفر توسط خود فرد پرداخت خواهد شد و شرح وظريف وي طي دو نسخه به فرد متقاضي ابلاغ و رونوشت آن به مدير کاروان ارسال خواهد گرديد.

•    معاون آموزشي تحت نظر مدير کاروان به انجام وظايف محوله خواهد پرداخت.

ب) طرح اعطاي امتياز ويژه به کاروان هاي تمتع داراي خدمه جوان کمتر از سي سال:

مقدمه :

 از آنجا که ورود به دنياي حج و زيارت ، معمولا کمتر در سنين جواني صورت مي پذيرد و از اين رو افرادي که به سطوح مديريتي کاروان هاي حج و زيارت مي رسند داراي ميانگين سني تقريبا بالايي هستند طبيعتا از خدمات و تجربيات اين مديران در بازه زماني موثري نمي توان بهره جست. لذا مي توان با تشويق و ترغيب مديران کاروان هاي حج تمتع در گزينش خدمه هاي جوان داراي سن کمتر از سي سال که داراي تحصيلات کارشناسي مرتبط باشند ، زمينه هاي استفاده بهتر و بيشتر از خدمات اين مديران آينده کاروان هاي حج و زيارت را فراهم نمود.

تعريف طرح :

اعطاي امتياز ويژه در ارزشيابي به مديراني که در نوبت حج تمتع خود از خدمه سال اولي داراي سن کمتر از سي سال و داراي تحصيلات حداقل کارشناسي و مرتبط استفاده کنند.

تعريف تحصيلات مرتبط :

1- جامعه شناسي

2- روان شناسي

3- الهيات و معارف اسلامي

4- تاريخ و تمدن اسلامي

5- مديريت

6- گرايش هاي طب

7- دوره هاي تربيت معلم  

8- مديريت فرهنگي  

9- علوم اجتماعي

ج) طرح استفاده از مديران «کاروان هاي راهيان نور» در مديريت کاروان هاي عتبات:

مختصري پيرامون راهيان نور : کاروان هاي بازديد از مناطق عملياتي جنوب و غرب کشور موسوم به اردوهاي راهيان نور بيش از پانزده سال است که برگزار مي گردد.

مدت اين اردوها به تناسب مسافت مبداء تا استان هاي جنوب غرب و غرب کشور بين پنج تا هشت روز متعير مي باشد. در سال هاي آغازين، اين اردوها  صرفا در فصل بهار و تنها در خوزستان برگزار مي گرديد اما هم اکنون با افزايش استقبال چشم گير عموم مردم ، تقريبا در تمامي فصول و با گسترش مکان هاي بازديدي به مناطق عملياتي عرب کشور ، در تمامي استان هاي مرزي غرب اين اردو در حال برگزاري است. به گفته دبير ستاد مرکزي راهيان نور کشور ، امسال تنها در فاصله يک ماهه پانزدهم اسفندماه تا پانزدهم فروردين قريب به يک ميليون و دويست هزار نفر از مناطق عملياتي خوزستان بازديد کردند.

کاروان هاي راهيان نور با اتوبوس ، قطار و هواپيما اعزام مي گردند و اکثريت مديران اين کاروان ها جوانان مي باشند.

مدير کاروان راهيان نور موظف است قبل از اردو  نسبت به برگزاري جلسات توجيهي ، ارائه بسته هاي فرهنگي ، تهيه وسيله اياب و ذهاب ، تمهيد اسکان ، امنيت، تغذيه و بهداشت زايرين اقدام نمايد. هم چنين مدير وظيفه دارد در طول اردو پاسخ گوي همه موارد لازم در يک سفر امن و توام با آرامش باشد. اجراي برنامه هاي فرهنگي ، برقراري نظم سفر جمعي نيز از ديگر وظايف او مي باشد.

مقدمه :

با توجه به آشنايي مديران کاروان هاي راهيان نور با مسايل اجرايي و مخاطرات يک سفر جمعي و داشتن تجربه در زمينه تعامل و نحوه ارتباط با زايرين، به نظر مي رسد بتوان با آموزش کافي و ارائه تجربيات در اشکال تئوري و عملي به اين عزيزان زمينه ورود ايشان به دنياي مديريت کاروان هاي زيارتي و حج را فراهم کرد.

تعريف طرح :

اعزام مديران کاروان هاي راهيان نور که زير سي سال سن دارند به عنوان معاون آموزشي عتبات عاليات . 

فرد توسط ستاد مرکزي راهيان نور معرفي و پس از حضور در اين سفر زيارتي به عنوان معاون آموزشي توسط مدير و روحاني کاروان مزبور ارزشيابي مي گردد و در صورت کسب حداقل امتياز لازم و پس از گذراندن دوره آموزشي تئوري مي تواند به عنوان مدير عتبات اعزام شود.

•    هزينه سفر توسط خود فرد پرداخت خواهد شد و شرح وظريف وي طي دو نسخه به فرد متقاضي ابلاغ و رونوشت آن به مدير کاروان ارسال خواهد گرديد.

•    معاون آموزشي تحت نظر مدير کاروان به انجام وظايف محوله خواهد پرداخت.

طرح تداوم ارتباط فرهنگي با زائرين کاروان هاي تمتع و عمره

شبکه فرهنگي حضور

با اين ديد نگاه كنيم كه ما يك عده را به اردو برده‌ايم و مى‌خواهيم روى اينها اثر بگذاريم، و وقتى كه برمى‌گردند، منقلبشان كرده باشيم؛ كه حج هم اصلاً براى منقلب شدن است. حج بايد ما را معنوى كند. وقتى برمى‌گرديم، واقعاً بايد معنوى شده باشيم. هر كس برمى‌گردد، بايستى كأنه از عالم معنا و از بهشت برگشته باشد. افراد بايد چنين حالتى داشته باشند. براى اين هم بايستى برنامه‌ريزى مفصلى بشود.

مقام معظم رهبري 23/4/70

ادب حج، خضوع و ذكر و توجه است. ادب حج، احساس حضور در مقابل پروردگار در همه ى آنات است.

مقام معظم رهبري 30/9/83

مقدمه :

ساليانه چندين هزار زائر از ايران به مکه مکرمه و مدينه منوره مشرف مي گردند. بي شک يکي از انتظارات و توقعات به جاي اين عزيزان دريافت مباحث معرفتي در سطوح مختلف و قالب هاي جذاب و هنري مي باشد. که به حمدا... با تلاش و جديت بعثه مقام معظم رهبري و مسوولين پرتوان سازمان حج و زيارت و مديران کاروان ها اقدامات قابل توجهي نيز تاکنون صورت گرفته است.

 لکن خلأ تداوم ارتباط موثر فرهنگي با زائر پس از بازگشت از اين سفر روحاني و نقيصه کمبود رسانه ها و محافل يادآور خاطرات سفر به تدريج موجب کم رنگ شدن شور و معنويت حاصله و به فراموشي رفتن برنامه هاي فرهنگي طول سفر مي گردد. در اين حال ضرورتي به نام «تداوم ارتباط موثر فرهنگي با زائرين » غير قابل انکار مي نماياند.

تعريف:

شبکه فرهنگي «حضور» عبارت است از: شبکه خدمات رساني فرهنگي به زائرين در قبل از سفر، حين سفر و بعد از سفر.

اين خدمات عبارتند از : ارسال کتب ، لوح هاي فشرده ، نشريات ، بسته هاي نرم افزاري ، پيامک ، نامه هاي اينترنتي ،هم چنين برگزاري همايش ها و مسابقات فرهنگي .

هزينه هريک از خدمات توسط مخاطب پرداخت خواهد شد و تنها يارانه اندکي به آن ها تعلق خواهد گرفت.

اين طرح عظيم داراي ابعاد مختلفي از جمله بعد اقتصادي مي باشد که در صورت مورد توجه قرار گرفتن کليات طرح موارد به تفصيل ارائه خواهد شد.